smartfactoryLàn sóng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 bùng nổ đã tạo ra một kỉ nguyên mới làm thay đổi bộ mặt của các quốc gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong đó, nhà máy thông minh hay Smart Factory chính là một đại diện nổi bật cho kỉ nguyên của sự phát triển này với nhiều tính năng ưu việt và đột phá trong sản xuất.
Nhà máy thông minh là gì?
Nhà máy thông minh (tên tiếng Anh là Smart Factory) được dùng để chỉ một môi trường sản xuất, trong đó các thiết bị sản xuất hoạt động theo một quy trình tự động hóa, tối ưu quá trình vận hành thông minh từ sản xuất đến quản trị. Con người và các thiết bị tự động hóa có sự liên kết chặt chẽ trong mô hình này, con người chịu trách nhiệm điều khiển, kiểm soát và các thao tác chính hoàn toàn thực hiện tự động hóa nhờ máy móc.
Nhà máy thông minh là kết quả đáng ngưỡng mộ của những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Nhà máy thông minh vận hành tự động hóa nhờ sử dụng công nghệ tiên tiến như: Trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ Internet của vạn vật, robot tự động hóa,…
Một doanh nghiệp cần phải đổi mới mạnh mẽ để cải tiến công nghệ nhằm xây dựng hệ sinh thái nhà máy thông minh. Ngoài ra, doanh nghiệp phải chuyển mình làm mới bộ máy nhân sự, trang bị cho họ bộ kiến thức và kĩ năng cần có để giúp họ vận hành, điều khiển máy móc tự động hóa.
Nhà máy thông minh có cấu trúc như thế nào?
Một nhà máy thông minh có cấu trúc bao gồm:
- Máy móc và hệ thống tự động hóa trong nhà máy.
- Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
- Robot và cơ cấu chấp hành tự động.
- Dữ liệu lớn (Big Data).
- Mọi thiết bị được kết nối đồng nhất – Internet of Things (IoT).
Nhà máy thông minh tác động như thế nào đến công nghiệp sản xuất?
Nhà máy thông minh giúp tối ưu quy trình sản xuất
Với mô hình nhà máy truyền thống, quá trình vận hành sẽ chịu hoàn toàn sự can thiệp của con người và máy móc chỉ có vai trò hỗ trợ trong quá trình sản xuất. Ngược lại, mô hình nhà máy thông minh cho phép máy móc tham gia đóng vai trò chính vào quy trình sản xuất giúp tiết kiệm và giải phóng sức lao động của nhân công. Quy trình sản xuất nhờ đó mà được tối ưu hóa nhờ độ chính xác cao của hệ thống tự động, giảm thiểu chi phí và rút ngắn thời gian sản xuất.
Nhà máy thông minh giúp tăng khả năng giám sát từ xa
Nhờ mô hình này, các nhà quản trị doanh nghiệp không cần có mặt trực tiếp vẫn có thể kiểm soát chặt chẽ tất cả hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà máy. Khoảng thời gian tiết kiệm được, các nhà quản trị sẽ tận dụng để triển khai thực hiện những công việc khác của doanh nghiệp sản xuất. Không gian nhà máy sẽ được tối ưu và tiết kiệm không gian hơn khi nhường chỗ cho nhân sự vận hành và hệ thống máy móc tự động hóa.
Nhà máy thông minh giúp tăng khả năng kết nối giữa các bộ phận trong một doanh nghiệp sản xuất
Hệ thống máy móc và các bộ phận khác trong nhà máy sẽ có sự gắn kết hiệu quả, nhờ đó chuỗi cung ứng hoạt động trơn tru hơn. Quá trình sản xuất diễn ra trong một chu trình khép kín kết nối sản xuất với kỹ thuật số, công nghệ số. Quy trình thông minh này giúp các phòng ban, bộ phận làm việc với nhau có hiệu suất và đạt kết quả tốt nhất.
=>> Xem thêm: Những yếu tố quan trọng để thiết lập nhà máy thông minh tại Việt Nam
Ứng dụng nhà máy thông minh tại Việt Nam
Tại Việt Nam, các doanh nghiệp đã chủ động đầu tư, xây dựng và nâng cấp mô hình nhà máy thông minh nhờ thấy được những tác động tích cực đến hiệu quả sản xuất của mô hình này. Khái niệm nhà máy thông minh giờ đây không chỉ nằm trên lí thuyết nữa mà đã được triển khai thực tế với những dự án khả khi của nhiều doanh nghiệp có tầm nhìn lớn trong sản xuất.
Nhà máy thông minh GE ở miền Bắc
Nhà máy của hãng General Electric (GE) là nhà máy với vốn đầu tư hàng trăm triệu đô la Mỹ thuộc tập đoàn đa quốc gia của Mỹ đặt tại nước ta . Nhà máy GE tại Hải Phòng sản xuất thiết bị phát điện và linh kiện cho ngành năng lượng.
Mô hình nhà máy GE này là nơi quá trình sản xuất được tối ưu hóa nhờ sự phối hợp ăn ý giữa con người và máy móc tự động hóa. Đây cũng chính là nhà máy tận dụng triệt để những phần mềm quản lí hiện đại, giảm thiểu những công đoạn không cần thiết trong quá trình sản xuất và là nơi dữ liệu vận hành được cập nhật liên tục.
Nhà máy thông minh được coi là là hướng đi tất yếu của các doanh nghiệp sản xuất trong thời đại bùng nổ của Cách mạng Công nghiệp 4.0. Những tác động tích cực của mô hình nhà máy thông minh hứa hẹn sẽ giúp các nhà máy nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường, ngày càng khẳng định được vị thế của mình trong nền sản xuất hiện đại.
Những nguyên tắc khi vận hành một nhà máy thông minh
Nhà máy thông minh được vận hành theo 5 quy tắc đặc trưng
– Tự động hóa: Nhờ áp dụng các khâu và quy trình thông minh vào sản xuất, ứng với mỗi dây chuyền đều lắp thiết bị cảm biến và robot tự động. Qúa trình tự động hóa trong nhà máy thông minh rất hữu ích trong ngày nay, giúp sản xuất các sản phẩm ra một cách tự động mà không cần có sự tác động trực tiếp của con người hoặc con người sẽ tham gia vào rất ít.
– Tính thông minh như tính cảm biến, quét mã QR code,… nhằm thu thập dữ liệu trực tiếp trong quá trình sản xuất – vận hành, phục vụ quản lý năng suất dây chuyền sản xuất, vị trí hàng hóa, kho, chuỗi logistic…
–Tính kết nối. Đây được coi là đặc trưng nổi bật nhất tạo ra sự khác biệt giữa nhà máy thông minh so với mô hình sản xuất của nhà máy truyền thống. Dưới mạng lưới internet, sự kết nối giữa máy móc và máy chủ quản lý thông qua phần mềm quản lý sản xuất càng được dễ dàng mở rộng để xử lý dữ liệu thành những thông tin quan trọng cho mục đích giám sát – quản lý sản xuất. Máy tính thông minh đóng một vai trò cực kì quan trọng giúp kết nối và xử lý các dữ liệu liệu liên tục từ hoạt động sản xuất và kinh doanh cũng như từ các nhà cung cấp và khách hàng cho phép cái nhìn toàn diện, thúc đẩy hiệu quả mạng lưới cung ứng tổng thể cao hơn.
– Số hóa dữ liệu từ phần mềm quản lý giúp quản trị lõi và hoạt động vận hành trong nhà máy, tạo ra một dòng chảy thống nhất, xuyên suốt giữa các phòng ban chức năng với xưởng sản xuất.
– Chủ động, linh hoạt, toàn diện trong việc lập và đưa ra các kế hoạch trong các nghiệp vụ bảo trì, quản lý chất lượng, quản lý vật tư… tại nhà máy thông minh. Hệ thống báo cáo nhanh và thông minh giúp phân tích chuyên sâu các dữ liệu thu thập được từ quá trình vận hành để tạo ra những biểu đồ sản xuất đối với các doanh nghiệp từ đó nhờ sự theo dõi báo về máy tính thông minh, nhà quản lý có thể điều hành các công việc từ xa nhưng vẫn chuẩn xác nhất.
Ngày nay, nhà máy thông minh được coi là một phương thức phù hợp, hiệu quả để một doanh nghiệp bắt đầu xây dựng mô hình nhà máy hiện đại, bắt kịp xu thế phát triển của thế giới. Việc áp dụng hệ thống máy móc tự động từ khâu sản xuất đến khâu giám sát quá trình tự động điều khiển vận hành đều thông qua thiết bị máy tính thông minh hiện đại. Nhờ thiết bị này, người quản lý giám sát có thể giám sát toàn bộ quá trình được vận hành tự động vừa giảm được nhân công, tăng năng suất lao động bởi máy móc có sức vận hành 24/7, mẫu mã sản phẩm cho ra đẹp mắt làm tăng năng suất bán hàng cao.
=>> Tham khảo: Các dòng máy tính công nghiệp phục vụ cho nhà máy thông minh
